iluko.com - website a magustoan a pagpalpallailangan dagiti pada a nangisit ti sikona.

Articles

 

Skip Navigation LinksHome > Articles Main Page > Article


AUTHOR

leonardo rosqueta agunoy
iCom page



Salaysay


Barangay ken sk election: aglayus ti kuarta!

09/07/2013


(lalaingentayo ti agpili, kakailian!)


ITA nga isursuratko daytoy a salaysay (Agosto 27, 2013), agnepnep a pakairamanan ti ipatpategtayo nga Ilocos Norte. Bumarbara metten ti tayab (earthen pot) ti politica. Mapasangasangan man ngaminen ti barangay ken SK election iti bulan ti Oktubre iti agdama a tawen. Adu dagiti kabarbaro a nagan ti lumlumtaw bayat nga umas-asideg ti panagpipili. Nalabit, nagtaud dagiti nagan ti posible nga agkandidato babaen iti pattapatta (expeculation) dagiti kalugaranda met laeng. No ni Nardo koma ti maysa kadagiti agkandidato (kapitan/consejal), nasayaat ken nasaririt daydiay a tao. Nasingpet, maka-Dios ken maka-tao, mannurat pay. Addaan iti nadalus a nagan!

No sanger, babaero, sugador ken estambay iti kalsada ti intayo butosan (manen), ania koma ti nasayaat a maipaayna iti barangaytayo? Awan, maibabaintayo laeng a kalugaranda! Bayat nga adda takem ni Ay wenno ni Oy, sa itandudotayo manen, arkosto manen iti cocina dagiti agpadaya (agpasken)!

“Sukatantayon dagiti rinuker nga agtuturaytayo iti barangay! Balsentayo idan agsipud ta nagbalinda metten a bulsek, sul-ot iti arpad ti kinapudno! Ammoda a maipawil ti agkoriente ti lames, ngem, apay idi adun ti reklamotayo, awan met laeng ti maitutop a tignayda! Idi matiliw nga agkorkoriente ti hepe dagiti barangay tanod, ania ngata ti masao dagiti agtuturay ti barangay!” Sagmamano laeng dagitoy a nadardarimusmosan ‘toy numo ti biang a paset ti reklamo dagiti am-ammo ken gagayyem. Nasayaat no maaddaan dagitoy ti naan-anay a duri ken konsensia tapno agpilidanto ti pagtalkanda a kandidato nga inda butosan nga agserbinto iti barangayda. Uray aglayus ti kuarta, basta agturay ti konsensia. An-anuem ti adu a pirak no kabarangayan met ti adu nga agrigat a kunada.

Ita a mapasangasangan ti panagpipili, ragupragup manen dagiti bumarangay ti ummongda a kas maiyataday ti kayatda a suportaran a butosan. Dagiti kandidato, di met maliklikan ti kaadda ti grupoda. Manipud para kapitan ken barangay kagawad. Kasta met iti SK wenno Sangguniang Kabataan. Adda para iti SK Chairman ken para iti SK Kagawad. Sumursurotda met iti line up dagiti kandidato iti barangay. Di met mailaksid nga adda grupo ti pro ken kasta met ti anti-administration. Sabalinto pay dagiti agkandidato nga independent! Nagadudan nga agpaidasig!

Malaksid iti nabannuaran a gagem a panagserbi iti publico dagiti agpaidasig, adu ngamin dagiti pakairanudan nga agpaay nga engganio dagiti naayat iti politica (dagiti kandidato). Basta la ketdi ammoda ti agbasa ken agsurat ken awan ti pending case-na, fight latta! Uray mauy-uyaw iti liklikudandan, a: sugador, babaero/lalakiero, bartikero/bartikera, ulbod, mannakiriri, aria!

Aglaingtayo, kabarangayan. Aglaingtayo, a, nga agkilatis tapno mapilitayo dagiti mapagwadanto a mangirienda ti lugartayo. Ta kas mapaliiwko, ita a mapaspasangasangan ti basingkawel, adu met dagiti dillaw/pammabalawtayo kadagiti agpaidasig. Ditay’ ngarud paul-ulaw, pagunggundawayan! Ditay’ papurar iti sileng ti pirak! Ditay’ pabutbuteng!

Dengdenggek ti adu a kapanunotan. Adu ti agkunkuna a dejado dagiti kandidato iti opposision.

Insampitaw met ti maysa: “Mabalin a kunaentayo a dejado dagiti taga-opposision. Ngem, di met manigsigurado dagiti nakaupo sa posisyon!”

Pudno unay dayta. Ta uray met no siak ti maseknan nga agpili, saanak a basta agbutos. Piliek dagiti most qualified. Ala, gapu ta barangay, am-ammotayo aminen ti kinaasino dagiti agpaidasig. Adalentayo a nasayaat no kasano itan ti barangaytayo. Aniada kadi dagiti nasayaat a nagapuananda iti agdama? Adda kadi met dagiti naaramidanda a di nasayaat a mabalin a pakaarusan ti panagraem ken panagtalektayo kadagiti agdama a mangiririenda ti pagsayaatan ti barangaytayo? Adu kadi kadagiti agpaidasig ken agdama nga addaan iti di nasayaat a bisio? Ala, isingasingko, kakabsat, a no mabalin, sirigentayo kadi met a nasayaat ti moral aspect. Tapno matingitingtayo a nasayaat no rumbeng nga itandudo daydiay a kandidato.

Ipasirmatak man kadagiti kabarangay ti namunganay/kaipapanan ti balikas a CANDIDATE (kandidato/paidasig iti basingkawel ti politica). Isu daytoy: The term “candidate” is rooted in ancient Roman politics. Originally a candidatus was any person clothed in white, but gradually men running for public office, anxious to emphasize their pure and ansullied character, began appearing about Rome attired in immaculate white togas. In time candidatus become synonymous with “seeker of public office”, whether or not the person wore white. The word candid comes from the same Latin word, but the similarity stops there.

SK – Sangguniang Kabataan. Nabuangay daytoy nga organization dagiti pada nga agtutubo. Ti SK ti kinasukat ti sigud a KB – Kabataang Barangay a nabuangay idi panawen ni Apo Marcos.

Addaan met iti bukod a pannangimaton ti SK iti organization dagitoy. Adda kuarta a bukodda a gamuluen manipud iti IRA – Internal Revenue Allotment.
Isu nga adda latta met maipatungpal a project dagiti SK. Malaksid iti kaadda ti pundo a pangibanagda iti proyekto dagitoy, makuna nga active wenno nasasaririt dagiti SK officials no adda wenno adu ti sabali pay a proyektoda a mapataud ti pundona nga aggapu iti fund raising.

Adu met ti arimbangaw a naggapu iti biang ti SK: adu ti in-active nga SK officials ngamin. Ala, makuna a di met mabalin a bugaren dagitoy nga agtrabaho iti consejoda agsipud ta kaaduanna a menor de edad ngarud dagitoy. Nupay kasta, adu ti akem dagiti pada nga agtutubo a di met makuna a nadagsen tapno agtinnag a kasla forced labor.
Kadagiti away (village), adu dagiti nakatiwangwang a daga a kas iti igid ti kalsada ti mabalin a mulaan ti patubo a kayo tapno paset metten ti pannakitakunaynay dagiti pada nga agtutubo iti national greening program ni Apo P-Noy.

Saan pay a naladaw a panagimula. Idi napalabas a Junio, narambakan ti Environment Month iti sibubukel a bulan. Arbor Day a masasao. Naiyetnag ti Arbor Day babaen iti Proclamation No. 237, s. 1988.

Arbor Day a babaen iti Presidential Proclamation 643 series of 2004, maisayangkat ti panagmula ti patubo a kayo babaen iti individual, grupo ken dadduma pay. Nangrugi daytoy nga aramid idiay Nebraska, United States.

Ala, pasangasangentayo ngaruden ti panagpipili, kakabsat. Ilalaingtayo ngarud, a? Mabalin nga uray kadaytoy a panagpipili, aglayus ngata manen ti kuarta? Ala, uray aglayus ti kuarta, agpilitayo latta a nasayaat a maibatay iti konsensia. #





Rate this Article
Low <---------------------------------> High



Please login to rate this Article



namedatestampcommentrating
Feliciano Jr. Urbanes Galimba9/9/2013 3:02:44 AMNaragsak a panangpasangbay kenka ditoy dap-ayantayo nga iluko.com, Narding! Magustuak daytoy impadigom kadakami -- adda alsem ken gasangna. Ala, barok, itultuloy mo latta. Kalbitem ken kidagem dagitoy makunkuna iti pagsasao nga englis a "traditional politicians".5